Parkeernorm verlagen zodat je meer kan bouwen? Zorg voor maatwerk en een plan B!

December 2020

Door Rens Jonker en Wieteke Hoftijzer

Op veel plekken in Nederland is een tekort aan woningen. Dit tekort is op sommige plekken zo nijpend dat gemeenten op zoek gaan naar verschillende manieren om toch in de woningbouwbehoefte te voldoen. BEECKK Ruimtemakers en Loendersloot spraken hierover met Dr. Giuliano Mingardo. Giuliano is onderzoeker ’Transport en Economie’ aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Mingardo doet al ruim twintig jaar onderzoek naar parkeren en parkeerbeleid, o.a. naar de invloed van parkeren op bijvoorbeeld retail of woningbouw. We spreken Mingardo om meer te weten te komen over de invloed van de parkeernormen op de woningbouwversnelling.

De parkeernorm omlaag? 

Mingardo ziet dat veel gemeenten de parkeernormen nu verlagen zodat de snelheid van het bouwen van woningen erin blijft.

 Alle gemeenten zijn nu als gekken woningen aan het bouwen. Parkeren is een heel duur aspect van gebiedsontwikkeling en de marges op vastgoed worden steeds kleiner. Voor een ontwikkelaar kan het realiseren van minder parkeerplaatsen het verschil zijn tussen een niet rendabel en een rendabel project

Mingardo vindt dit klakkeloos verlagen van de normen geen goed idee. Hij ziet dat er nu grote wijken gebouwd worden waar uit wordt gegaan van een parkeernorm van 0.2. Dit betekent dat 20% van de mensen een auto mag. 

Er is géén bewijs dat er in de toekomst minder auto’s zullen zijn. In vergelijking met 20 jaar geleden, zijn er nu veel meer jongeren in stedelijke gebieden die geen auto hebben, maar dit betekent niet dat ze altijd zonder auto zullen levenWe moeten ook niet vergeten dat autofabrikanten heel goed in marketing zijn. Nu is jarenlang verteld dat een auto slecht is voor het milieu, maar dat is straks niet meer als alle auto’s elektrisch zijn.  

Op de vraag of deelmobiliteit een oplossing is geeft Mingardo aan: Deelmobiliteit is nu een niche en het is nu vaak een alternatief voor een tweede auto. Deelmobiliteit komt vaak in plaats van andere vervoersmodaliteiten (fietsen, wandelen, OV). Veel plannen in de woningbouw zijn gigantisch en niet voor een niche bedoeldBovendien is er nu geen aanbieder van deelmobiliteit die geld verdient

Zo’n lage norm puur baseren op aanwezige deelmobiliteit is vanwege betrouwbaarheid en veerkrachtigheid op de lange termijn geen goed idee. Een parkeernorm van 0.2 is dus niet realistisch zonder goede en bestendige alternatieven zoals hoogwaardig openbaar vervoer. De afhankelijkheid van de auto is wel lager in dichtbevolkte gebieden met veel voorzieningen, zoals binnensteden. Dit alles betekent dat een extreem lage parkeernorm simpelweg voor veel gebieden geen haalbare kaart is.

Parkeren en retail

Een van de onderzoeken die veel publiciteit heeft gegeneerd is zijn onderzoek over parkeren en retail. Het onderbuikgevoel dat veel retailers hebben, is dat wanneer mensen niet in staat zijn om dichtbij de winkel te parkeren dit gevolgen heeft voor de omzet. Uit langlopend onderzoek van Mingardo blijkt dat er geen invloed is van parkeren op omzet van winkeliers. Mingardo stelt dat het aanbieden van gratis parkeerruimte zijn eigen vraag creëert. Op de vraag of dit ook geldt voor woningbouw en dat een lagere parkeernorm ervoor zorgt dat op termijn minder vraag naar auto’s is, geeft Mingardo aan dat dit voor de korte termijn kan werken, maar dat op de (middel)lange termijn er een probleem kan ontstaan, als er geen goede alternatieven voorhanden zijn. Zorg bij woningontwikkeling dus voor maatwerk in mobiliteit, om problemen in de toekomst te voorkomen.

Plan B

Mingardo drukt gemeenten op het hart om niet alleen de parkeernorm te verlagen, maar ook om een plan B te ontwikkelen. Wat doe je als je in de toekomst wel heel veel parkeerplekken nodig hebt? Mingardo adviseert gemeenten om ruimte en geld te reserveren om een parkeergarage te maken of goede afspraken te maken met ontwikkelaars, zodat duidelijk is wie de verantwoordelijkheid draagt als over tien jaar de behoefte ineens heel anders blijkt te zijn.

Volgens Mingardo wordt er nu te veel gehoopt dat deelmobiliteit een probleem in de toekomst kan oplossen en ziet daarin een heel groot risico. Er zijn voorbeelden in verschillende steden. “In Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en veel andere steden worden nu wijken voor duizenden mensen gebouwd met lage parkeernormen, waar het nog niet eens duidelijk is of er goede OV -alternatieven voor de auto (zoals tram of metro) komen. Een mogelijke consequentie is dat in de toekomst alleen superrijken een auto kunnen hebben. Dat heeft grote maatschappelijke gevolgen. We nemen een grote gok als het niet lukt. Dergelijke wijken kunnen de getto’s van de toekomst worden. Als niet alle bewoners toegang tot dezelfde mobiliteit hebben, dan maak je verschil tussen de bewoners van de stad”. Zorg dus voor een toegankelijk, betrouwbaar en toekomstbestendig mobiliteitsaanbod!

Wil je verder praten over woningbouwversnelling en onze ervaringen hiermee? Neem dan gerust contact op met Wieteke Hoftijzer (BEECKK Ruimtemakers) of Rens Jonker (Loendersloot Groep).

Meer lezen? Loendersloot werkte voor de tweejaarlijke State of Transport Planning van de American Planning Association aan een toekomstvisie m.b.t. parkeernormen in de Verenigde Staten. Veel lessen zijn ook direct op Nederland toepasbaar.